BAŞKALDIRAN İNSAN/ALBERT CAMUS

"Hayır!" demeyi bilen insandır Başkaldıran İnsan; ama kime, neye,
nerede, nasıl? Başkaldıran insanı kuşatan `hayır 'ın içeriği nedir? 

Bunun yanıtı Başkaldıran İnsan'da
"İnsan toprakla nasıl bağdaşabilir, yoksulluğu yüzünden acı çekerek, 
ama güzelliğini koruyarak saçma ve yücelik için nasıl yaşayabilir?"
Camus'ye göre sanat `yalancı bir lüks' ve bencil bir edebiyatçının yapıtı
değildir. Sanat yaşayabilir, kullanılabilir bir durumdadır;
gerçeğe sadık ve onun üzerinde olduğu için, hiç uysallaşmayan saçmalığı
ve hiç yok olmayan umudu ile insanın durumunu tepeden tırnağa kapsar.
Başkaldıran İnsan, başkaldırının kendisidir, ama ılımlı ve insanın
boyutlarında. Başkaldıran İnsan, adalete ve özellikle doğruluğa
vurgundur, mutlak olan'ın iğvasından, mitoslardan, gurur, horlanma ve
kanın romantik baş dönmelerinden uzak durur. Ama insan, ne ise,
o olmaya yanaşmayan tek yaratıktır. Bu yadsıma onu intihara mı,
yoksa bir başkasını öldürmeye mi götürür?

DÜŞÜŞ/ALBERT CAMUS

Albert Camus çağdaş düşün ve yazın dünyasındaki saygın yerini yalnızca oyunlarıyla da, yalnızca "Sisifos Söyleni" ve "Başkaldıran İnsan"la da alırdı belki. Ama Camus'yü Camus yapan öncelikle anlatı yapıtlarıdır. "Yabancı" (1942), "Veba" (1947) ve "Düşüş"se (1956) bu yapıtlar arasında üç büyük doruktur. Ancak, kimi yazınseverler bu üç başyapıt arasında daha çok "Düşüş"ü yeğlerler. Bu kitap, herhangi bir düşünce ya da savı özellikle öne çıkarmaya çalışmadan, yalın bir anlatım ve özgün bir kurgu içinde, zengin bir düşünce duygu yüküyle, çağdaş dünyayı ve insanlarını derinlemesine sorgulayıp yargılar, çirkinliklerini ve düşkünlüklerini sergiler. Ama, aynı zamanda, bu dünyada yaşayan, dolayısıyla şu ya da bu biçimde, şu ya da bu ölçüde onun sorumluluğunu taşıyan bireyler olarak tek tek her birimize bir ayna tutar, eski avukat Jean-Baptiste Clamence'ın öyküsü aracılığıyla, bize kendini tehlikeye atmadan yaşayanların, yani hepimizin ve her birimizin benzersiz öyküsünü anlatır. 

 

"Artık çok geç, her zaman hep geç olacak"